Zaman herkes için aynı hızda akmıyor
Hızlı hareket eden ya da güçlü bir kütleye yakın bir saat, sana göre daha yavaş işler. Zaman mutlak değil, görelidir.
Cebindeki telefonun GPS sistemi, tam da bu yüzden her gün saniyenin milyonda biri kadar düzeltme yapmak zorunda.
Einstein gösterdi ki zamanın akışı sabit değil. Özel görelilik: çok hızlı hareket eden bir nesne için zaman yavaşlar. Genel görelilik: güçlü yerçekimi de zamanı yavaşlatır.
GPS uyduları zayıf yerçekiminde ve yüksek hızda döndükleri için saatleri yerdeki saatlere göre günde yaklaşık 38 mikrosaniye kayar. Düzeltilmezse konumun her gün ~10 km sapardı.
Mutlak, evrensel bir "şimdi" yok. Gerçeklik gözlemcinin hareketine ve yerçekimine bağlıdır.
Kaynaklar
- Time dilation — Encyclopaedia Britannica
- Relativity — Encyclopaedia Britannica
Buradan nereye?
Bir şeyi doğru kabul edip haklı çıkman, onu gerçekten bildiğin anlamına gelmeyebilir; bazen sadece şanslısındır.
KeşfetHiç uzaya çıkmadan, yalnızca iki şehirdeki gölge açısını ve aralarındaki mesafeyi kullanarak Dünya'nın çevresi şaşırtıcı doğrulukta hesaplandı.
KeşfetKemiklerindeki kalsiyum, kanındaki demir Dünya'da oluşmadı; milyarlarca yıl önce yıldızların çekirdeğinde ya da ölümlerinde sentezlendi.
Keşfet