Hiç tanışmadığın biriyle, herkesin dinlediği bir hatta gizli bir anahtarda anlaşabilirsin
İki kişi, aralarındaki tüm konuşmayı herkes duyuyorken bile kimsenin çözemeyeceği ortak bir gizli anahtar üretebilir. İnternet güvenliğinin temeli budur.
Bir siteye girince adres çubuğundaki kilit (https). Peki bilgisayarın, hiç görmediği o sunucuyla şifreyi nasıl "gizlice" paylaşıyor?
Sezgimize göre iki kişinin gizli konuşması için önce gizli bir parolada gizlice anlaşması gerekir. Ama ya aranızdaki her şeyi bir dinleyici duyuyorsa?
1976'da Whitfield Diffie ve Martin Hellman bunun mümkün olduğunu gösterdi. Fikrin sezgisi boya karıştırmaya benzer: herkesin gördüğü ortak bir renge, iki taraf da kendi gizli rengini ekler; karışımları açıkça değiş tokuş ederler. Sonunda ikisi de aynı nihai karışıma ulaşır, ama dinleyici yalnızca ara karışımları görür ve gizli renkleri "geri ayıramaz" — çünkü karıştırmak kolay, ayrıştırmak pratikte imkânsızdır (tek yönlü işlem).
Kısa süre sonra RSA (1978) bu fikri "açık anahtar" şifrelemesine taşıdı: herkese açık bir kilit, yalnızca sahibinde olan bir anahtar. Bugün her https bağlantısı, banka işlemi ve mesajlaşma bu fikre dayanır.
Gizlilik, anahtarı saklamakla değil; herkesin önünde yapılan bir matematik hamlesiyle sağlanır. Bu fikir, modern dijital hayatın görünmez temelidir.
Kaynaklar
- New Directions in Cryptography (Diffie-Hellman anahtar degisimi) - Whitfield Diffie & Martin Hellman, IEEE Transactions, 1976
- A Method for Obtaining Digital Signatures and Public-Key Cryptosystems (RSA) - Rivest, Shamir & Adleman, 1978
Buradan nereye?
Bir bilgisayardan "rastgele" bir sayı istediğinde, aslında bir formülün ürettiği, tahmin edilebilir bir diziden parça alırsın. Gerçek rastgelelik değildir.
KeşfetSonsuz tek bir şey değildir. Sayma sayıları sonsuzdur; ama 0 ile 1 arasındaki sayılar "daha kalabalık" bir sonsuzdur — ve bu kanıtlanabilir.
KeşfetBeklenenden sapan, "yanlış" sanılan bir ölçüm çoğu zaman yeni bir bilimin kapısıdır; cevabı bilinen değil, açıklanamayan veri ilginçtir.
Keşfet